२०८२ माघ २ गते शुक्रबार फिष्टेल अस्पतालमा "स्ट्रोक बारे सबैले जान्नैपर्ने कुरा" शीर्षकको एक महत्वपूर्ण जनचेतना तथा तालिम कार्यक्रम सम्पन्न भयो, जसमा करिब ४५ जना स्वास्थ्यकर्मीहरू सहभागी भएका थिए। नेपाल स्ट्रोक एसोसिएशनका क्षेत्रीय प्रमुख तथा ब्रेन एण्ड स्पाइन फाउन्डेसन नेपालका अध्यक्ष डा बालगोपाल कर्माचार्यको नेतृत्वमा सम्पन्न यो कार्यक्रमले स्ट्रोकको शीघ्र पहिचान, सही निदान, र समयमै उपचारका महत्वपूर्ण पक्षहरूमा स्वास्थ्यकर्मीहरूको क्षमता सुदृढ गर्ने उद्देश्य राखेको थियो।

स्ट्रोक अझै पनि मृत्यु र दीर्घकालीन अपाङ्गता गराउने प्रमुख कारणहरूमध्ये एक भएकाले, यस्तो तालिमले अग्रपंक्तिमा कार्यरत स्वास्थ्यकर्मीहरूलाई आकस्मिक स्ट्रोक व्यवस्थापनका महत्वपूर्ण पक्षमा दक्ष बनाउने अपेक्षा गरिएको छ।

कार्यक्रमका प्रमुख बुँदाहरू

• कारण र जोखिम कारकहरू: उच्च रक्तचाप, मधुमेह, मुटुका अनियमित धड्कन, कोलेस्ट्रोल वृद्धि, धूम्रपान, मदिरा, र जीवनशैली सम्बन्धी जोखिम कारकहरूको विस्तृत चर्चा।
• निदानका आवश्यक परीक्षणहरू: आकस्मिक केसमा तुरुन्त CT स्क्यान को उपयोग, आवश्यकता अनुसार MRI तथा भास्कुलर इमेजिङको महत्व।
• प्रग्नोसिस (पूर्वानुमान): उमेर, स्ट्रोकको प्रकार, बिरामीलाई इमर्जेन्सी ल्याउने समय, सह-रोग, तथा थप जटिलताले कसरी परिणामलाई प्रभावित गर्छन् भन्ने विषयमा केन्द्रित प्रस्तुति।
• प्रतिरोध (Prevention): प्राथमिक र द्वितीयक प्रतिरोधमा आधारित औषधि प्रबन्ध, जीवनशैली परिवर्तन, र नियमित अनुगमन पद्धतिहरू।
• समयमै उपचारको महत्व: "Time is Brain" सिद्धान्तमा जोड, छिटो थ्रोम्बोलाइसिस र आवश्यकता अनुसार थ्रोम्बेक्टोमी उपचारबाट हुने फाइदा र ढिलाइबाट हुने हानि।

सहभागीहरूको प्रतिक्रिया

कार्यक्रम अत्यन्तै अन्तर्क्रियात्मक रह्यो। सहभागीहरूले केस-आधारित छलफलमा सक्रियता देखाए र विशेषगरी स्रोत सीमित स्वास्थ्य संस्थामा स्ट्रोक व्यवस्थापन कसरी सुधार्न सकिन्छ भन्नेमा सुझाव राखे। धेरैले यस्ता व्यावहारिक सिकाइ हुने कार्यक्रम निरन्तर सञ्चालन गर्नुपर्ने अपेक्षा व्यक्त गरे।

आगामी योजना

आयोजक टोलीले स्ट्रोक कोड सक्रियता (Stroke Code Activation), तथा तीव्र स्ट्रोक उपचार अभ्यास (Acute Stroke Drills) सम्बन्धी थप व्यावहारिक तालिमहरू सञ्चालन गर्ने तयारी गरेको छ। साथै, समुदायमा स्ट्रोकबारे जनचेतना बढाउने विभिन्न अभियानहरू आगामी महिनाहरूमा सञ्चालन गरिनेछ।

कार्यक्रमबारे थप जानकारी

यो कार्यक्रम क्षेत्रीय स्तरमा स्ट्रोक प्रतिरोध, आकस्मिक व्यवस्थापन, र स्वास्थ्य साक्षरतालाई सुदृढ गर्न ल्याइएको दीर्घकालीन अभियानको एक हिस्सा हो। यस्ता प्रयासहरूले स्ट्रोकका कारण हुने मृत्यु तथा अपाङ्गता दरमा उल्लेख्य सुधार ल्याउने अपेक्षा गरिएको छ।

मिडिया सम्पर्कका लागि:

बालगोपाल कर्माचार्य

सिनियर मष्तिस्क र मेरुदण्ड रोग विशेषज्ञ

फोन: ९८५६०३३७२६

इमेल: dr.balgopal@hotmail.com

पोखरामा जाडो बढ्दै जाँदा, चिसोले हाम्रो शरीरमा विभिन्न स्वास्थ्य चुनौतीहरू निम्त्याउँछ। विशेषगरी जाडोको समयमा मुटुका बिरामी र साना बालबालिकाहरू उच्च जोखिममा रहने गर्दछन्। फिष्टेल हस्पिटल एण्ड रिसर्च सेन्टर, तपाईँ र तपाईँको परिवारको स्वास्थ्यप्रति सदैव सचेत छ। यस ब्लगमा हामी जाडोमा देखिने मुख्य समस्या र त्यसबाट बच्ने उपायहरूबारे चर्चा गर्नेछौँ।

१. जाडो र मुटुको स्वास्थ्य: किन रहनुपर्छ सतर्क?

चिसो मौसममा हाम्रो मुटुले शरीरको तापक्रम सन्तुलनमा राख्न सामान्य भन्दा बढी काम गर्नुपर्ने हुन्छ।

जाडोमा मुटुमा देखिने समस्याहरू:

• रक्तनली खुम्चिनु: चिसोका कारण रगतका नलीहरू खुम्चिन्छन्, जसले गर्दा रक्तचाप (Blood Pressure) बढ्न सक्छ र मुटुमा दबाब पर्छ।
• रगत बाक्लो हुनु: कम तापक्रममा रगत जम्ने वा बाक्लो हुने सम्भावना बढी हुन्छ, जसले हृदयघात (Heart Attack) को जोखिम निम्त्याउन सक्छ।
• अक्सिजनको कमी: मुटुका पुराना बिरामीहरूका लागि चिसो हावामा सास फेर्दा मुटुमा अक्सिजनको आपूर्ति कम हुन सक्छ।

मुटु सम्बन्धी यी लक्षणहरूलाई बेवास्ता नगर्नुहोस्:

• छातीको बीच भागमा भारीपन महसुस हुनु वा निचोरेको जस्तो हुनु।
• गर्धन, बंगारा, पिठ्युँ वा देब्रे हातमा दुखाइ सर्नु।
• अचानक पसिना आउनु, रिंगटा लाग्नु वा धेरै थकाई लाग्नु।

हाम्रा मुटुरोग विशेषज्ञहरू: तपाईँको मुटुको सुरक्षाका लागि हाम्रो कार्डियोलोजी विभागमा प्रा. डा. गोपी प्रसाद हिराचन र डा. विश्वराज बराल जस्ता अनुभवी चिकित्सकहरू कार्यरत हुनुहुन्छ। हामीकहाँ ECG, ECHO, TMT, र २४ घण्टा Holter Monitoring जस्ता अत्याधुनिक सुविधाहरू उपलब्ध छन्।

Winter brings chilly weather, cozy moments, and unfortunately, an increased risk of seasonal illnesses. As temperatures drop, families need to take extra precautions to stay healthy and safe. Our medical team at Fishtail Hospital has compiled essential tips to help your family thrive during the winter months.

1. Stay Hydrated Despite the Cold

Many people forget to drink enough water during winter because they don't feel as thirsty. However, proper hydration is just as important in winter as in summer. Dry indoor heating and cold outdoor air can dehydrate your body quickly.

Tips for staying hydrated:

 Our team at Fishtail Hospital is here to support your family's health year-round. For appointments or consultations, please visit our clinic or call our helpline.

Stay warm, stay healthy, and enjoy the winter season!